Kendimize Koçluk Yapalım

Koçluk biraz kendi düşüncelerimizi sesli bir şekilde dile getirmektir aslında. Bir koçla konuşurken yaptığımız şey budur: koçun zihnimize tuttuğu ışığı takip eder, açığa çıkan düşüncelerimizi yüksek sesle paylaşırız. Eğer bir koçla çalışma imkanı bulamıyorsak, bunu kendi kendimize yapmak da mümkündür.

Kendi kendimize koçluk; hedefli ve bilinçli olarak istediğimiz sonuçları yaratmayı planlayıp kendi eylemlerinizin kontrolünü ele almakla ilgilidir.
Kendinize koçluk yapmak, arzu ettiğiniz sonuçları elde etmek için çok etkili bir yöntem olabilir. Bu şekilde kendiniz hakkında yeni bilgiler edinir, kendi hedeflerinizi destekleyecek kararları daha kolay alabilirsiniz.

Kendi kendinize koçluğun çok verimli sonuçları olacaktır. İşte bunlardan bazıları:

  • Kendi başarınız üzerinde tam kontrol sahibi olursunuz.
  • Kendi kendine koçluk yoluyla kendinizi güçlendirerek kendinize güven, kararlılık ve motivasyon kazandırabilirsiniz.
  • Kendi kendine koçluk eninde sonunda yaşamınızdaki zorluklara otomatik olarak yanıt verir ve daha fazla başarıya yol açabilir.
  • Daha önce bilinçli olarak farkında olmadığınız kendiniz hakkında yeni şeyler öğrenebilirsiniz.
  • Kendi kendine koçluk, sorunlarınızı daha hızlı çözmenize yardımcı olabilir.
  • Kendi kendine koçluk yapan bir zihniyet, başkaları için daha iyi bir akıl hocası olmanıza yardımcı olabilir.

Tabii ki daha önce koçluğu hiç deneyimlemediyseniz başlangıçta bu biraz zor gelebilir. Özellikle kişinin kendisine nesnel olarak bakmak için içinde bulunduğu duygusal durumdan çıkması son derece zordur. İşi zorlaştıran da işte bu tarafsızlık eksikliğidir aslında. Ancak zor olması mümkün olmadığı anlamına gelmiyor elbette. Sistematik bir yaklaşımla kendinizi başarıya yöneltmek her zaman mümkündür.

Kendinize başarılı bir şekilde koçluk yapmak için, öncelikli olarak alt yapınızı buna hazırlamanız ya da güçlendirmeniz gerekir. Bunun en önemli adımı öz farkındalığınız üzerinde çalışmaktır.

Eğer kendi gerçekliğinizin farkında değilseniz, sadece kendiniz üzerinde çalışmanın hiçbir anlamı yoktur. Ve “gerçeklik” ile kastım, sizin ne olduğunuzu veya olmadığınızı düşündüğünüz değildir. Bu durum sizin gerçeklik algınızla ilgili değil, gerçekliğin kendisi ile ilgilidir.

Şimdi kendinize bir 10 dakika verin ve bu süre içerisinde (daha uzun değil) aşağıdaki soruları doğru bir şekilde yanıtlamaya çalışın:

  • Düşünceleriniz ve inançlarınız neler? Düşündüğünüz şeyleri neden ne düşünüyorsunuz?
  • Değerleriniz neler? Her gün nasıl hissettiğinizden bağımsız olarak değerlerinizi nasıl ortaya koyuyorsunuz?
  • Sizi neler tetikler?
  • Kendinizi nasıl tanımlarsınız? Kimsiniz?
  • Amacınız nedir?
  • Nasıl hissediyorsunuz, bunu nerede hissediyorsunuz ve neden?
  • Güçlü yönleriniz nelerdir? Enerjinizi neler tüketir?
  • Neleri yapamazsınız?
  • İçinizde neler oluyor?

Bu sorulara yeterince hızlı cevap veremiyorsanız, hiç sorun değil, bu sadece öz farkındalığınız üzerinde biraz daha fazla çalışmanız gerekebileceği anlamına gelir. “Duygusal Zeka Nedir? Neden Önemlidir? Nasıl Geliştirilir?” isimli makalemde bu konuya ilişkin biraz daha detaylı bilgi alabilirsiniz.

Kendinize koçluk yapmak istediğinizde; başlangıç için yalnız kalabileceğiniz sessiz ve rahat bir yer seçin, telefonunuzu başka bir odada bırakın. İnsanlardan sizi rahatsız etmemelerini rica edin. Dikkat dağıtıcı uyaranlardan uzaklaşacağınız bir ortam oluşturun.

Belki önceden aldığınız ama hiç kullanmadığınız güzel not defterlerinizden birini alabilirsiniz yanınıza veya bir kaç sayfa kağıt. Renkli kalemleriniz, fosforlu kalemleriniz, post-it’leriniz olsun. Böylece düşüncelerinizi yazılı olarak da düzenleyebilirsiniz. Yazmak bu çalışmada çok önemli çünkü düşünceler aklınızdan çıkabilir, yazdıklarınız kalıcı olacaktır.

Ayrıca bir koçla çalıştığınızda, planlarınızı, taahhütlerinizi başka bir kişiye yüksek sesle söylersiniz, bu da sizi sorumlu, hesap verebilir kılar. Kendinize koçluk yaparken, kendinizle yüksek sesle konuşsanız bile, bunların yazılı olması, sizi kendinize karşı sorumlu kılacaktır.

Adım adım kendime koçluk

Hedeflerim

Koçluk çalışmanıza başlarken öncelikle hedef(ler)inizi tanımlayın. Kendinize şunu sorun:

“Bugünkü hedefim nedir?”

Yanıtladıktan sonra şunu sorun: “Başka?”

Birden fazla hedefiniz olabilir, sorun değil, aklınıza başka bir şey gelmeyene kadar bu soruyu sormaya devam edin ve tüm yanıtlarınızı yazın.  Her şeyi yazdığınızda emin olduktan sonra şunu sorun kendinize:

“Bunların içinde benim için en önemli olan hangisi?”

Ve sonra da şu soruyu yanıtlayın: “Bu hedef benim için neden önemli? Bana ne anlam ifade ediyor?”

Başarı Kriterlerim

Hedefinizi belirledikten sonra bir sonraki adım başarı kriterleriniz üzerinde çalışmaktır. Gerçek bir koçluk oturumunda olduğu gibi, şu soruları yanıtlayarak kendi kendinize yaptığınız koçluk için başarı kriterlerinizi listeleyin:

“Kendi kendime koçluğun başarılı olduğunu nasıl bileceğim?”

“Hedefe ulaştığımı nasıl anlayacağım?”

“Başarı benim için neye benziyor?”

Burada istediğimiz şey,  çalışmanın sonunda elde etmek istediğiniz sonucu önceden belirlemenizdir.

Kendinize doğru soruları sorun

Koçluğun temel araçlarından biri olan güçlü sorular; düşüncelerinizi açığa çıkaran, özünüzle bağlantı kuran, öz farkındalığınızı artıran, duygularınızı tanımamanızı sağlayan, sizi güçlendiren ve hedefinize yaklaştıran sorulardır. Bu noktada soruları nasıl ifade ettiğiniz önemli değildir, önemli olan aldığınız yanıtlardır.

Başarı kriterlerinizi belirledikten sonra şu sorularla başlayabilirsiniz ve süreç ilerlerken sorularınızı çeşitlendirebilirsiniz:

Benim için en önemli olan şey nedir?

Amacım nedir?

Bununla ilgili başka neler var?

Neyi değiştirmek istiyorum?

Ne tür kaynaklara sahibim? Başka?

Eksik olduğum noktalar neler? Başka?

Bu soruları sorarken ve yanıtlarken içgüdülerinize de güvenin, size ışık tutacaktır. Sorun yanıtlayın yazın, sorun yanıtlayın yazın, sorun yanıtlayın yazın… Yapabileceğiniz her şeyi keşfedene kadar tekrarlayın.

Ve sorular üzerinde çalışmaya yeterli geldiğini hissedene kadar, belirlediğiniz başarı kriterlerinize göre hedefinize ulaşabileceğinizi görene kadar devam edin.

Eylem adımlarınızı belirleyin

Soruların sonuna geldiğinizi hissettiğinizde ve istediğiniz yere nasıl ulaşacağınız konusunda net bir fikriniz olduğunda, takip etmeniz gereken tüm eylem adımlarını ilk yapmanız gerekenden başlayarak listelemek için biraz zaman ayırın. Ve tüm eylem adımlarınızı belirlediğinizde her birine bir son bitirme tarihi ekleyin.

Bu adımı tamamladığınızda notlarınızı tekrar okumak için geri dönün. Eylem adımlarınıza ekleyebileceğiniz herhangi bir şey var mı? Eğer yok diyorsanız şimdi durun ve eylem planınıza geri dönün ve şu soruları yanıtlayın:

Sizce ulaşılabilir mi?

Bitirme tarihlerine uymak için nelerden vazgeçmeniz gerekecek?

Bu fedakarlıkları yapmaya hazır mısınız?

Hayatınızda size en yakın insanlar bu fedakarlıkları yapmanız konusunda iyiler mi?

Kendinize karşı dürüst olun ve gerekirse geri dönüp gerekli revizyonlar yapın.

İsterseniz yapabileceğiniz son bir adım daha var, kendi kendinize koçluk sürecinizi istediğiniz bir arkadaşınız ya da yakınınızla paylaşabilirsiniz. Bu kendinizi hesap verebilir kılmanın bir yolu olacaktır. Eylem planınızı uygulamaya koyduktan sonra, bir akıl hocası, bir arkadaş, bir eş veya başka bir güvenilir kişiden destek alabilirsiniz. Bu noktada onların geri bildirimlerine açık olun çünkü kendinizde göremediklerinizi onların sayesinde fark edebilir ve bu şekilde zamandan ve hayal kırıklığından tasarruf edebilirsiniz.

Tabi eğer isterseniz çalışmanızı kendinize de saklayabilirsiniz. Burada kurallar yok.

Son olarak kendiniz değerlendirin: Sizi en çok etkileyen ne oldu? Bu alıştırmadan ne öğrendiniz?

Yaptıklarınızı bir düşünün, bence kendinizle gurur duyabilirsiniz!

Ebru Oğuş, PCC